§7. ĐỊNH LÍ PYTAGO
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Học sinh nắm được định lí Pytago về quan hệ giữa ba cạnh của một tam giác vuôngvà định lí Pytago đảo.
2. Kĩ năng: Biết vận dụng định lí Pytago để tinh tính độ dài một cạnh của tam giác vuông khi biết độ dài hai cạnh kia. Biết vận dụng định lí Pytago đảo để nhận biết một tam giác là tam giác vuông.
3. Thái độ: Biết vận dụng kiến thức học trong bài vào thực tế.
II. CHUẨN BỊ :
GV: Bảng phụ ghi đề bài tập, định lí Pytago (thuận , đảo), bài giải một số bài tập .
Hai tấm bìa màu hình vuông có cạnh bằng a + b và tám tờ giấy trắng hình tam giác vuông bằng nhau, có độ dài hai cạnh góc vuông là a và b
HS: Đọc bài đọc thêm giới thiệu định lí thuận, đảo.
Thước thẳng, êke, compa, máy tính bỏ túi. Bảng nhóm.
III. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Bài mới:
Giới thiệu về nhà toán học Pytago: theo SGK

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Ghi bảng

Hoạt động 1: Định lý Pytago

- Cho học sinh làm

Vẽ một tam giác vuông có các cạnh góc vuông là 3cm và 4cm. Đo độ dài cạnh huyền.
- Hãy cho biết độ dài cạnh huyền của tam giác vuông.
- Các độ dài 3, 4, 5 có mối quan hệ gì?

- Thực hiện

Đưa bảng phụ có dán sẵn hai tầm bìa màu hình vuông có cạnh (a + b)
- Yêu cầu HS xem tr. 129 SGK, hình121 và hình 122, sau đó mời 4 HS lên bảng.


H.121 H. 122
- Ở hình121, phần bìa không bị che lấp là một hình vuông có cạnh bằng c, hãy tính diện tích phần bìa đó theo c.
- Ở hình 122, phần bìakhông bị che lấp gồm hai hình vuông có cạnh là avà b, hãy tính diện tích phần bìa đó theo a vàb
- Có nhận xét gì về diện tích phần bìa không bị che lấp ở hai hình? Giải thích?
- Từ đó rút ra hận xét về quan hệ giữa c2 và a2+b2
- Hệ thức c2 = a2 +b2 nói lên điều gì?
- Đó chính là nội dung định lí Pytago
- Yêu cầu HS nhắc lại định lí Pytago
- GV vẽ hình và tóm tắt định lí theo hình vẽ
- Đọc phần lưu ý SGK
- Yêu cầu HS làm







Cả lớp vẽ hình vào vở
- Một HS lên bảng vẽ (sử dụng quy ước 1cm trên bảng)

- Độ dài cạnh huyền của tam giác vuông là 5cm.



- Hai HS đặt bốn tam giác vuông lên tấm bìa hình vuông như hình 121.
- Hai HS đặt bốn tam giác vuông lên tấm bìa hình vuông mhư hình 122


- Diện tích phần bìa đó bằng c2.

- Diện tích phần bìa đó bằng a+b2
- Diện tích phần bìa không bị che lấp ở hai hình bằng nhau vì đều bằng diện tích hình vuông trừ đi diện tích 4 tam giác vuông
- Vậy c2 = a2 +b2
- Hệ thức này cho biết trong tam giác vuông, bình phương độ dài cạnh huyền bằng tổng các bình phương độ dài hai cạnh góc vuông.
- Vài HS đọc to định lí Pytago
- HS trình bày miệng:

ABC có:


b) Tương tự EF2 = 12 + 12 = 2


- Cả lớp vẽ hình vào vở
- Một HS thực hiện trên bảng
1/ Định lí Pytago:






























Định lí : SGK

ABC có


BC2=AB2+ AC2





Hoạt động 2: Định lí Pytago đảo:

- Cho làm

Vẽ tam giác ABC có AB = 3cm, AC = 4cm, BC = 5cm.
Hãy dùng thước đo góc xác định số đo góc của góc BAC.
-
ABC có

(vì 32 +42 = 52 =25), bằng đo đạc ta thấy
ABC là tam giác vuông.
- Người ta đã chứng minh được định lí Pytago đảo “ Nếu một tam giác có bình phương của một cạnh bằng tổng các bình phương của hai cạnh kia thì tam giác đó
là tam giác vuông”.









2/ Định lí Pytago đảo:


Định lí: (SGK)






ABC có