§9-10 SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN - BIẾN TRỞ - ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KĨ THUẬT

I. MỤC TIÊU.
- Bố trí và tiến hành được thí nghiệm để chứng tỏ rằng điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài, tiết diện và được làm từ các vật liệu khác nhau thì khác nhau.
- So sánh được mức độ dẫn điện của các chất hay các vật liệu căn cứ vào bảng giá trị điện trở suất của chúng.
- Vận dụng công thức
để tính được một đại lượng khi biết các đại lượng còn lại.
- Nêu được biến trở là gì và nêu được nguyên tắc hoạt động của biến trở.
- Mắc được biến trở vào mạch điện để điều chỉnh cường độ dòng điện chạy qua mạch.
- Nhận ra được các điện trở dùng trong kĩ thuật (không yêu cầu xác định trị số của điện trở theo các vòng màu)

II. CHUẨN BỊ.
- 1 cuộn dây bằng Inox, trong đó dây dẫn có tiết diện S = 0,1mm2 và có chiều dài l = 2m được ghi rõ.
- 1 cuộn dây bằng nikêlin với dây dẫn có tiết diện S = 0,1mm2 và có chiều dài l= 2m.
- 1 cuộn dây bằng nicrom với dây dẫn có tiết diện S = 0,1mm2 và có chiều dài l= 2m.
- 1 ampe kế có giới hạn đo 1,5A và độ chia nhỏ nhất 0,1A.
- 1 vôn kế có giới hạn đo 6V và độ chia nhỏ nhất 0,1V
- 1 nguồn điện 6V.
- 1 công tắc điện.
- 7 đoạn dây dẫn nối có lõi bằng đồng và có vỏ cách điện, mỗi đoạn dài khoảng 30cm.
- 2 chốt kẹp nối dây dẫn.
- 1 biến trở con chạy có điện trở lớn nhất 20Ω và chịu được dìng điện có cường độ lớn nhất là 2A.
- 1 biến trở than (chiết áp) có trị số kĩ thuật như biến trở con chạy nói trên.
- 1 bóng đèn 2,5V – 1W.
- 3 điện trở kĩ thuật loại có ghi trị số.
- 3 điện trở kĩ thuật loại có các vòng màu.

III. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH.
1/ Ổn định lớp:
2/ Kiểm tra bài cũ:
- Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào những yếu tố nào ?
- Các dây dẫn có cùng tiết diện và làm từ cùng một vật liệu phụ thuộc vào chiều dài dây như thế nào ?
- Các dây dẫn có cùng chiều dài và làm từ cùng một vật liệu phụ thuộc vào tiết diện dây như thế nào ?
3/ Bài mới:
Giới thiệu bài mới theo SGK.

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của HS
Ghi bảng

Hoạt động 1 (8 phút)
Tìm hiểu sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn.
* Cho HS quan sát các đoạn dây dẫn có cùng chiều dài, cùng tiết diện nhưng làm bằng các vật liệu khác nhau và cho HS thảo luận trả lời C1.
* Theo dõi và giúp đỡ các nhóm HS vẽ sơ đồ mạch điện, lập bảng ghi các kết quả đo và quá trình tiến hành thí nghiệm của mỗi nhóm.
* Cho HS nêu nhận xét và rút ra kết luận.





- HS quan sát và trả lời C1.





- HS thảo luận và tiến hành thí nghiệm, ghi kết quả đo xác định điện trở của ba dây dẫn đó.
- HS nêu nhận xét và rút ra kết luận.
Điện trở của dây dẫn có phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn hay không?
I/ SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN.
1/ Thí nghiệm.
2/ Kết luận.
Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn

Hoạt động 3 (5 phút)
Tìm hiểu về điện trở suất.
- Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn được đặc trưng bằng đại lượng nào?

- Đại lượng này có trị số được xác định như thế nào?
- Đơn vị của đại lượng này là gì?

- Điện trở suất của đồng 1,7.10-8Ωm có ý nghĩa gì?
* Cho HS làm C2.
* Cho HS làm C3
- Cho HS đọc kỹ lại đoạn viết về ý nghĩa của điện trở suất trong SGK để từ đó tính R1.
- Lưu ý HS về sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài của các dây dẫn có cùng tiết diện và làm từ cùng vật liệu.
- Lưu ý HS về sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện của các dây dẫn có cùng chiều dài và làm từ cùng vật liệu.
- Yêu cầu một vài HS nêu đơn vị đo các đại lượng có trong công